Hoeveel water gebruikt AI? En welke AI gebruikt het minst?

Geen enkele AI gebruikt nul water, maar de hoeveelheid per antwoord is klein en loopt sterk uiteen. De laagste gepubliceerde cijfers zijn de 0,26 ml van Google voor een mediane Gemini-tekstvraag, ongeveer vijf druppels, en de ongeveer 0,32 ml van OpenAI voor een gemiddelde ChatGPT-vraag. Beide tellen alleen het koelwater in het datacenter.

Hoeveel water een AI gebruikt, hangt af van hoe het datacenter wordt gekoeld, het lokale klimaat, hoe de stroom wordt opgewekt en hoe groot het model is.

Waarom AI überhaupt water gebruikt

AI draait op chips die heet worden. Water komt op drie plekken in beeld:

1. Koeling in het datacenter. Veel datacenters gebruiken verdampingskoeltorens. Die werken goed, maar het verdampte water verdwijnt uit de lokale voorziening.
2. Stroomopwekking. Kolen-, gas- en kerncentrales gebruiken ook water voor koeling. Een AI op zo’n net gebruikt dus indirect water, ook als het datacenter zelf ter plaatse niets gebruikt.
3. Het maken van hardware. Chipfabrieken gebruiken grote hoeveelheden ultrazuiver water.

Onderzoekers maken ook onderscheid tussen onttrekking, water dat uit een rivier, meer of grondwater wordt gehaald, en verbruik, water dat verdampt of niet wordt teruggegeven. Een gesloten koelcircuit dat water opgewarmd teruggeeft in plaats van het te verdampen, onttrekt water maar verbruikt er weinig van.

Hoeveel water gebruikt AI per vraag?

Bron	Water per tekstantwoord	Wat wordt geteld
Google (Gemini)	0,26 ml, ongeveer vijf druppels	Koelwater verbruikt in de datacenters van Google, voor een mediane vraag (gegevens van mei 2025)
OpenAI (ChatGPT)	Ongeveer 0,32 ml, een vijftiende theelepel	Eén cijfer van de CEO van OpenAI, zonder gepubliceerde methode
Mistral (Le Chat)	45 ml voor een antwoord van 400 tokens	Een volledige levenscyclusstudie, inclusief impact verderop in de keten zoals het maken van hardware

Het verschil tussen 0,26 ml en 45 ml komt vooral door wat er wordt geteld, niet doordat de ene AI 170 keer zo dorstig is. Het koelwater ter plaatse alleen is weinig. Tel je het water voor stroomopwekking en hardware erbij, dan loopt het getal flink op. Vergelijk je AI-apps, let er dan op dat je appels met appels vergelijkt.

Ter vergelijking: een glas water van 250 ml staat volgens het cijfer van Google ter plaatse gelijk aan ongeveer 960 mediane Gemini-vragen, of volgens het levenscycluscijfer van Mistral aan ongeveer vijf antwoorden.

Hoeveel water gebruikt AI in totaal?

Per antwoord is het piepklein. In totaal telt het op. Onderzoekers van UC Riverside en UT Arlington schatten dat het trainen van GPT-3 in de Amerikaanse datacenters van Microsoft direct 700.000 liter schoon zoet water kan hebben verdampt. Ze verwachten dat de wereldwijde vraag naar AI in 2027 goed kan zijn voor 4,2 tot 6,6 miljard kubieke meter wateronttrekking, vergelijkbaar met de jaarlijkse wateronttrekking van vier tot zes landen zo groot als Denemarken.

Waterverbruik telt bovendien op sommige plekken zwaarder dan op andere. Een datacenter dat water verdampt in een hete, droge regio legt veel meer druk op de lokale voorziening dan een in een koele, natte regio.

Waardoor een AI minder water gebruikt

• Koeling zonder verdamping. Vloeistofkoeling in een gesloten circuit laat steeds hetzelfde water rondgaan. Microsoft zegt dat zijn nieuwe datacenterontwerpen, in gebruik sinds augustus 2024, zo per datacenter meer dan 125 miljoen liter water per jaar besparen, al gebruiken ze iets meer stroom.
• Een koel klimaat. Op koude plekken doet buitenlucht gratis een groot deel van de koeling, dus gaat er minder water en minder stroom naartoe.
• Stroom die weinig water nodig heeft. Wind- en zonneparken hebben bijna geen water nodig, anders dan kolen-, gas- en kerncentrales.
• Een efficiënt datacenter. De WUE-waarde (Water Usage Effectiveness) meet liters water per kilowattuur. Microsoft meldde 0,30 l/kWh over al zijn datacenters in boekjaar 2024, tegen 0,49 in 2021.
• Een kleiner model en een kortere taak. Minder rekenwerk betekent minder warmte, dus minder koeling. Waterverbruik volgt energieverbruik.

Zo doet Viro het. Het eigen model van Viro, Viro AI, gebruikt veel minder water dan gewone AI. Datacenters verbruiken water meestal via verdampingskoeling; de locaties van Viro liggen in het koude noorden, waar buitenlucht en vloeistofkoeling in een gesloten circuit het werk doen. Onze Noorse locatie haalt fjordwater van 6–9 °C in een gesloten circuit en geeft het opgewarmd door aan viskwekerijen in de buurt, in plaats van het te verdampen. Kies je in Viro ChatGPT, Claude of Gemini, dan draaien die antwoorden in de datacenters van hun makers. Bekijk de datacenters.

Zo gebruik je AI met minder water

• Gebruik voor alledaagse vragen een kleiner model; waterverbruik volgt energieverbruik.
• Laat niet steeds hetzelfde antwoord of dezelfde afbeelding opnieuw maken.
• Stuur alleen het deel van een document dat je nodig hebt.
• Kies een AI-aanbieder die zegt waar zijn datacenters staan en hoe ze worden gekoeld.

De energiekant van dezelfde vraag lees je in Is AI slecht voor het milieu?, het grotere plaatje in Wat is duurzame AI?

Probeer Viro AI gratis, met een eigen model op hernieuwbare energie in koude datacenters in het noorden.

Veelgestelde vragen

Bestaat er een AI die geen water gebruikt?

Nee. Elk AI-antwoord heeft stroom en koeling nodig, en het maken van chips kost ook water. Sommige AI gebruikt wel heel weinig: datacenters in koude klimaten met koeling in een gesloten circuit en hernieuwbare stroom gebruiken per antwoord veel minder water dan gemiddeld.

Hoeveel water gebruikt ChatGPT per vraag?

De CEO van OpenAI zei dat een gemiddelde ChatGPT-vraag ongeveer 0,000085 gallon water gebruikt, zo’n vijftiende theelepel of ongeveer 0,32 ml. Hoe dat cijfer is gemeten, heeft OpenAI niet gepubliceerd.

Hoeveel water gebruikt Gemini per vraag?

Google mat 0,26 ml, ongeveer vijf druppels, voor de mediane tekstvraag in de Gemini-app, op basis van gegevens uit mei 2025. Dat telt het water dat wordt verbruikt om de datacenters van Google te koelen.

Waarom lopen schattingen van het waterverbruik van AI zo uiteen?

Omdat ze verschillende dingen tellen. De 0,26 ml van Google telt alleen het koelwater in de eigen datacenters. De 45 ml van Mistral is een cijfer over de hele levenscyclus, inclusief impact verderop in de keten, zoals het maken van hardware. Oudere schattingen gingen bovendien uit van veel meer energie per antwoord dan huidige modellen gebruiken.

Gebruikt Viro AI water?

Veel minder dan gewone AI. Datacenters verbruiken water meestal via verdampingskoeling; de locaties van Viro liggen in het koude noorden, waar buitenlucht en vloeistofkoeling in een gesloten circuit het werk doen. De Noorse locatie haalt fjordwater van 6–9 °C in een gesloten circuit en geeft het opgewarmd door aan viskwekerijen in de buurt, in plaats van het te verdampen.

Bronnen

1. How much energy does Google’s AI use? We did the math, Google Cloud, augustus 2025
2. The Gentle Singularity, Sam Altman, OpenAI, juni 2025
3. Our contribution to a global environmental standard for AI, Mistral AI, juli 2025
4. Making AI Less “Thirsty”: Uncovering and Addressing the Secret Water Footprint of AI Models, Li, Yang, Islam en Ren, Communications of the ACM, 2025
5. Sustainable by design: Next-generation datacenters consume zero water for cooling, Microsoft, december 2024

Omslagfoto door César Couto op Unsplash